Bilgisayarda parlak turkuaz duran logo, kağıtta biraz daha gri bir maviye dönmüş. Ekrandaki kırmızı canlıyken baskıda ağırlaşmış. Bu durumla karşılaşınca ilk akla gelen şey baskı hatasıdır, ama çoğu zaman sebep daha temeldir: ekran ile kağıt rengi farklı yollarla üretir. Aradaki farkı bilmek, sürprizi engellemenin ilk adımıdır.
Ekran ışık yayar, kağıt ışığı yansıtır
Telefonunuzun ya da monitörünüzün ekranı kırmızı, yeşil ve mavi ışıkları karıştırarak çalışır. RGB budur. Üç ışık da tam güçteyken beyaz elde edilir, ışık eklendikçe görüntü parlaklaşır. Kağıt ise kendi başına ışık vermez. Üzerine gelen ışığı mürekkep süzerek geri yansıtır. Camgöbeği, macenta, sarı ve siyah mürekkepler bu yüzden üst üste bindikçe görüntü koyulaşır. CMYK budur.
İki sistemin üretebildiği renk aralığı aynı değildir. RGB’nin gösterebildiği parlak turkuaz, elektrik mavisi, neon yeşil ve fosforlu turuncu gibi renklerin CMYK’da tam karşılığı yoktur. Dosya baskıya dönüştürülürken bu renkler en yakın değere çekilir. Ekranın arka ışığı da hesaba katılınca aradaki fark daha belirgin görünür.
Sapmayı artıran şeyler
- Kağıt: Kuşe kağıtta mürekkep yüzeyde kalır, renk canlı durur. Birinci hamur kağıt mürekkebi emer, aynı değer daha sakin görünür. Ayrıntı için kağıt türleri yazımıza bakabilirsiniz.
- Ekran ayarı: Parlaklığı yüksek, kalibre edilmemiş bir ekran rengi olduğundan farklı gösterir. Aynı dosya iki monitörde farklı görünebilir.
- Yüzey: Parlak selefon renkleri derinleştirir, mat selefon koyu tonları biraz yumuşatır.
- Otomatik dönüşüm: RGB dosyanın son anda çevrilmesi, kontrolsüz renk kaymalarına yol açabilir.
Sapmayı azaltmak için yapılabilecekler
- Tasarıma baştan CMYK belgede başlayın. Rengi seçerken CMYK değerini okuyun, ekrandaki görüntüye değil.
- Görselleri dosyaya yerleştirmeden önce kendiniz dönüştürün ve sonucu görün.
- Kurumsal renginiz varsa daha önce basılmış bir örneği referans alın. Ekrandaki görüntü yerine basılı parça karşılaştırma için daha sağlam bir ölçüdür.
- Karşılaştırmak istediğiniz bir baskı varsa bize getirin. Baskı öncesinde konuşmak, baskıdan sonra tartışmaktan her zaman kolaydır.
Logonuzun rengi kritikse Pantone
Dört renkle üretilen tonun bir aralığı vardır, bu yüzden kağıttan kağıda ve baskıdan baskıya küçük farklar oluşabilir. Rengin hep aynı kalması gereken logolarda Pantone gibi hazır karışım renkler kullanılır. Bu renk, dört mürekkebin karışımıyla değil, kendi mürekkebiyle ayrı bir kalıptan basılır. Ofset baskıda bu mümkündür. Yalnız bir not: Pantone kataloğunda kaplı ve kaplamasız kağıt için ayrı renk örnekleri bulunur, çünkü aynı kod iki kağıtta farklı görünür. Kurumsal kimliğinizde hangi kod yazıyorsa onu paylaşın.
Sık karşılaşılan bir durum
Bir firma web sitesindeki mavi tonunu kataloğunda da aynen istiyor. Web rengi RGB ile tanımlı ve çok parlak. CMYK’ya çevrildiğinde biraz morumsu duruyor. Burada iki seçenek var: Ya CMYK içinde en yakın tonu seçip tüm basılı işlerde onu sabitlemek ya da ayrı bir Pantone rengi eklemek. İlki bütçeyi korur, ikincisi rengi güçlendirir ama her işe bir kalıp ekler. Aynı rengi kartvizit ve zarfta da kullanacaksanız kararı baştan verin.
Siyah ve gri de sürpriz yapabilir
Renk sapması yalnız canlı renklerde görülmez. RGB bir dosyadaki siyah yazı CMYK’ya çevrilince dört renge dağılabilir. Küçük yazıda bu dört mürekkebin tam üst üste oturmaması, harflerin kenarında renkli bir bulanıklık yaratır. Bu yüzden metinler yalnız siyah kalıpta, yani C0 M0 Y0 K100 değerinde olmalıdır. Griler için de benzer bir durum vardır. Dört renkle kurulan gri, baskıda hafifçe sıcak ya da soğuk bir tona kayabilir. Fotoğrafsız, sade tasarımlarda griyi yalnız siyahın tonlarıyla kurmak daha dengeli durur.
Çok koyu zeminlerde ise toplam mürekkep miktarı önemlidir. Dört rengin hepsi yüksek tutulursa kuruma zorlaşır ve karşı yaprağa mürekkep geçebilir. Yaygın önerilen toplam yüzde 300 civarıdır, kağıda göre değişebilir.
Dosyanızı göndermeden önce baskıya hazır PDF adımlarını da gözden geçirin. Çözünürlük ve fontlar gibi konular rengin yanında sıkça atlanır.
Sık sorulanlar
RGB dosyayı CMYK’ya çevirince renkler neden değişiyor?
RGB’nin gösterebildiği bazı parlak renklerin CMYK’da tam karşılığı yoktur. Dönüşüm sırasında bu renkler en yakın değere çekilir.
Logom hep aynı renkte çıksın istiyorum, ne yapmalıyım?
Rengi kritik logolarda Pantone gibi özel bir renk ayrı kalıpla basılabilir. Daha önce basılmış bir örneği referans olarak göstermek de karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Renk hassasiyeti olan bir logonuz ya da kataloğunuz varsa elinizdeki basılı örneği ve Pantone kodunu not ederek teklif isteyin, baskıya girmeden konuşalım.