Baskıdan sonra işler tek tek değil, deste halinde kesilir. Binlerce tabaka üst üste gelir, kesim makinesinin bıçağı bu destenin içinden geçer. Ne kadar özenli çalışılırsa çalışılsın, kağıt desteleri arasında çok küçük kaymalar olabilir. İşte taşma payı bu gerçek için vardır. Tasarımınız kenara kadar uzanıyorsa, baskı alanını kesim çizgisinin biraz dışına taşırırsınız. Bıçak küçük bir sapmayla inse bile kenarda beyaz çizgi kalmaz.
Pay bırakılmayınca ne olur
Düşünün: Lacivert zeminli bir kartvizit, zemin tam kesim çizgisinde bitiyor. Bıçak bir milimetrenin altında bile sağa kaysa, kartın bir kenarında ince beyaz bir şerit görünür. Bazı kartlarda var, bazılarında yok gibi durur. Bu kusur açık renkli işlerde gözden kaçabilir, koyu zeminli işlerde ise deste açıldığı anda fark edilir. Tek çözüm, işi tekrar basmaktır.
Kaç milimetre, nasıl eklenir
Sektörde yaygın değer her kenardan 3 mm’dir. Bu pay, bitmiş ölçünün her yanına eklendiği için dosya ebadı toplamda 6 mm büyür:
| İş | Bitmiş ölçü | Taşma paylı dosya ölçüsü |
|---|---|---|
| Kartvizit | 85 x 55 mm | 91 x 61 mm |
| A5 el ilanı | 148 x 210 mm | 154 x 216 mm |
| A4 broşür | 210 x 297 mm | 216 x 303 mm |
| A3 afiş | 297 x 420 mm | 303 x 426 mm |
Tasarım programınızda belge ebadını yine bitmiş ölçüde açın, 3 mm’yi taşma ayarı olarak girin. Ardından zemin rengini ve kenara dayanan görselleri o dış çizgiye kadar çekin. PDF alırken taşma payı seçeneğini açmayı atlamayın. Sık yapılan hata, ayarın doğru olması ama görselin yine kesim çizgisinde bitmesidir. Program yalnız alan açar, içini sizin doldurmanız gerekir.
Madalyonun öteki yüzü: güvenli alan
Kayma iki yöne de olabilir. Dışarı taşan zemin bir yana, kenara çok yakın konmuş yazı da kesimle kırpılabilir ya da kenara yapışmış görünür. Bu nedenle yazı, logo ve önemli öğeler kesim çizgisinden en az 3 mm içeride durmalıdır. Örneğin 85 x 55 mm’lik bir kartta bu iç alan 79 x 49 mm’ye karşılık gelir. Kartvizit ölçüleri yazımızda bu üç değeri yan yana görebilirsiniz.
Kenardan ince bir çerçeve geçirmek de aynı nedenle risklidir. Kesimde oluşan en küçük fark, çerçevenin karşılıklı iki kenarında kalınlık farkı gibi görünür.
Bıçaklı ve katlamalı işlerde
Düz kesimde kural basittir, şekilli işlerde ise biraz daha dikkat gerekir. Kesim ve bigi uygulanan kutu ve cepli dosya gibi açılımlı işlerde taşma payı bıçak izinin her yanına uygulanır; köşeler ve dar kulakçıklar da buna dahildir. Bıçak izini ayrı katmanda verin, baskıya girmesin.
Katlamalı broşürlerde ise taşma payı yalnız dış kenarlara eklenir. İç kat çizgilerine pay eklenmez, çünkü orası zaten devam eden yüzeydir. Bunun yerine kanat genişliklerine dikkat etmek gerekir; ayrıntı için broşür katlama yazımıza bakın. Kenardan cilt edilen işlerde ise sayfa içine doğru ek boşluk bırakmak da ayrı bir konudur.
Kesim işareti nedir, ne zaman gerekir
Kesim işaretleri, dosyanın köşelerinde duran ince çizgilerdir ve bıçağın nereden geçeceğini gösterir. Baskı alanının dışında kaldıkları için bitmiş işe yansımazlar. PDF alırken bu seçeneği işaretlemek bitmiş ölçüyü açıkça belli eder ve yanlış anlaşılmayı önler. İşaretleri elle çizmeye gerek yoktur; tasarım programı PDF alırken kendisi ekler. Elle çizilmiş çizgi ya da sayfa içine konmuş kesim çerçevesi ise baskıya girme riski taşır. Taşma payını gösteren renkli kılavuzları da dosyada bırakmayın. Kılavuz çizgiler ekranda yardımcıdır, PDF’e geçmemelidir. Emin olmadığınızda PDF’i açıp sayfa kutularını kontrol edin ya da dosyayı bize sorun.
Elinizdeki dosyada pay yoksa
Hazır bir tasarımın payı yoksa görseli sadece büyütmek çözüm olmayabilir, çünkü oran bozulur ve yazılar da büyür. Zemin düz renkse tasarım dosyasında kolayca uzatılabilir. Görsel kenara taşıyorsa fotoğrafın dış bölgelerinin de dosyada bulunması gerekir. Kaynak dosyanız varsa bu iş kolaydır. Elinizde yalnız PDF varsa bize gönderin, hangi yolun uygun olduğuna bakalım.
Sık sorulanlar
Taşma payı kaç milimetre olmalı?
Sektörde yaygın değer her kenardan 3 mm’dir. Bu pay eklendiğinde dosya ebadı en ve boyda toplam 6 mm büyür.
Beyaz zeminli işte de taşma payı gerekir mi?
Kenara uzanan renk ya da görsel yoksa kesimde görünür bir beyaz şerit oluşmaz. Yine de yazı ve logoları güvenli alanda tutmak gerekir.
Dosyanızda taşma payının doğru durup durmadığından emin olmak istiyorsanız ebat ve adetle birlikte teklif formundan iletin, kesime girmeden gözden geçirelim.