Broşür tasarımına genellikle yanlış yerden başlanır: önce görseller seçilir, sonra katlamaya karar verilir. Oysa katlama, okuyucunun içeriği hangi sırayla göreceğini belirler. Broşürü eline alan kişi önce kapağı, sonra açtıkça diğer yüzleri görür. Katlama bu yüzden yalnız teknik bir tercih değil, anlatımın iskeletidir.
Kırım sayısı neyi anlatır
Bu yazıda kırım derken kağıttaki kat çizgisi sayısını kastediyoruz. Tek kırım iki bölüm, iki kırım üç bölüm, üç kırım dört bölüm çıkarır. Piyasada bu adlar farklı kullanılabildiği için siparişte kırım sayısını kat çizgisi ve açık ölçüyle birlikte yazmak karışıklığı önler.
| Katlama | Kat çizgisi | Yüz sayısı | Uygun olduğu içerik |
|---|---|---|---|
| Tek kırım | 1 | 4 | Kısa tanıtım, davet, menü |
| İki kırım, içe katlama | 2 | 6 | Hizmet tanıtımı, firma broşürü |
| İki kırım, Z katlama | 2 | 6 | Adım adım anlatım, kullanım bilgisi |
| Kapı katlama | 2 | 6 | İçte büyük görsel açılışı |
| Üç kırım, körük | 3 | 8 | Ürün listesi, zaman çizelgesi |
İçe katlama ile Z katlama arasındaki fark
İkisi de üç bölüm verir, ama okuma sırası değişir. İçe katlamada iki kanat ortaya doğru kapanır. Okuyucu kapağı açar, önce iç kanadı görür, sonra iç yüzün tamamına ulaşır. Bir hikaye anlatmak, adım adım ilerlemek için uygundur. Z katlamada ise kağıt körük gibi açılır, bütün yüzler bir bakışta görülür. Kanatları karşılaştırmalı bilgi taşıyan, açılınca tek düzlem gibi duran işlere yakışır.
Kapı katlamada iki kanat ortada buluşur. Açıldığında geniş bir iç yüzey çıkar. Tek büyük ürün görseli, makine fotoğrafı ya da bir mekan görüntüsü için etkilidir.
Sık atlanan ölçü: İç kanat daha dar olmalı
İçe katlamada kapanan kanat, diğer kanatların tam içine oturmalıdır. Üç kanat da aynı genişlikte olursa içe kapanan kanat kırışır ya da kat yerine çarpar. A4 açık ölçülü iki kırım için yaygın düzen 100 + 100 + 97 mm’dir. Yani içe katlanan kanat diğerlerinden 3 mm dar yapılır.
Sık yapılan hata, A4 sayfayı üçe bölüp 99 mm’lik eşit kanatlar kurmaktır. Bu, Z katlamada sorun çıkarmaz, ama içe katlamada kanadın oturmasını bozar. Dosyada kat çizgilerini ayrı katmanda gösterin ki baskıya girmesin. Taşma payı yalnız dış kenarlara uygulanır; bu konuyu taşma payı yazımızda açıkladık.
Kağıt kalınlaştıkça bigi gerekir
Broşürlerde 115-170 gr kuşe yaygındır. İnce kağıt doğrudan katlanır, kalın kağıtta ise kat yerinde mürekkep çatlayabilir. Özellikle koyu zeminli ve kat çizgisine görsel denk gelen işlerde bu çatlak fark edilir. Bu yüzden ağırlaştıkça kesim ve bigi aşaması devreye girer. Bigi, kat çizgisini önceden hazırlayarak kağıdın temiz kapanmasını sağlar. İşlemin mantığını kesim ve bigi yazımızda daha ayrıntılı anlattık.
Katlama yönü de önemlidir. Kağıdın lif yönüne dik katlamalar daha çok zorlanır. Tabaka yerleşimi bu yüzden sonuca etki eder; dosyanızı aldığımızda buna da bakıyoruz.
Karar vermek için üç soru
- Ne kadar içerik var? Metni ve görseli yazıp sayın. Kırımı içeriğe göre seçin, boş kalan kanadı doldurmak için laf uzatmayın.
- Nasıl dağıtılacak? Zarfa girecekse kapalı ölçü zarfa uymalı. Diplomat zarf için üçe katlanmış A4 yaygın bir ölçüdür. Fuarda elden verilecekse kapak güçlü olmalı.
- Okuyucu önce neyi görmeli? Kapakta söylenecek tek cümleyi seçin. Asıl mesajı iç kanatta saklamak, çoğu broşürün yaptığı hatadır.
Çok sayfalık bir anlatıma ihtiyacınız varsa katlamayı zorlamak yerine katalog düşünmek daha doğru olabilir. Az sayfada kalan tanıtımlar için broşür sayfamızdaki seçeneklere bakabilirsiniz.
Kapağın yeri karışmasın
Katlı broşürde ön kapak, kapalı halde görünen tek yüzdür. İki kırımlı içe katlamada dış yüzü düz açtığınızda sağdaki kanat ön kapak, ortadaki arka kapak, soldaki ise içe katlanan kanattır. Bu sıra karıştırılırsa kapak baskıda yanlış yere düşer. Tasarımdan önce bir A4 kağıdı katlayıp her yüze numara yazmak bu karışıklığı önler.
Sık sorulanlar
Üç eşit kanatlı broşür neden sorun çıkarır?
İçe katlamada kapanan kanat diğerlerinin içine oturmalıdır, eşit kanatlarda kırışma ya da çarpma olabilir. A4 için yaygın düzen 100 + 100 + 97 mm’dir.
Broşürde bigi ne zaman gerekir?
Kağıt kalınlaştıkça kat yerinde mürekkep çatlayabilir. Özellikle koyu zeminli ve ağır kağıtlı işlerde bigi kullanılır.
Taslağınızı katlayarak bir deneyin, sonra açık ölçü ve kırım sayısını teklif isteğinize yazın, kanat ölçülerini kontrol edelim.